Kalendariumrss

22 kwietnia

Piosenki Disney'a. Bajkowy koncert dla dużych i małych. Wstęp wolny

23 kwietnia

Sztuka Wiosnš. Wernisaż w Centrum Handlowym Auchan Łomianki ul. Brukowa 25

15 - 24 kwietnia

Wystawa "Żegota" z okazji obchodów Narodowego Dnia Życia. ISNR w Łomiankach

24 kwietnia

Klub Filmowy UTW

28 kwietnia

Spektakl dla dzieci: Kolory Miasta

29 kwietnia

Kabaret Nowaki w programie Œmiechokalipsa. ICDS w Łomiankach

8 maja

Klub Filmowy UTW

11 maja

Akademia Odkrywcy im. Tony Halika. Projekt dofinansowany z dotacji Gminy Łomianki. Wstęp wolny

11 maja

Przez Siedem Kontynentów: projekt edukacyjny dla dzieci dofinansowany z dotacji Gminy Łomianki. Sp2 w Łomiankach

15 maja

Klub Filmowy UTW

19 maja

Noc Muzeów 2018. Centrum Kultury w Łomiankach. Wstęp wolny

22 maja

Klub Filmowy UTW

25 maja

Przez Siedem Kontynentów: projekt edukacyjny dla dzieci dofinansowany z dotacji Gminy Łomianki. SP 2 w Łomiankach

25 maja

Akademia Odkrywcy im. Tony Halika: projekt dofinansowany z dotacji Gminy Łomianki. SP2 w Łomiankach

29 maja

Klub Filmowy UTW

15 czerwca

Finał Projektu Przez Siedem Kontynentów, dofinansowanego z dotacji Gminy Łomianki. Centrum Kultury w Łomiankach

14 wrzeœnia

Akademia Odkrywcy im. Tony Halika: projekt dofinansowany z dotacji Gminy Łomianki. SP2 w Łomiankach

12 paŸdziernika

Akademia Odkrywcy im. Tony Halika: projekt dofinansowany z dotacji Gminy Łomianki. Wstęp wolny

26 paŸdziernika

Akademia Odkrywcy im. Tony Halika: projekt dofinansowany z dotacji Gminy Łomianki. SP2 w Łomiankach

9 listopada

Akademia Odkrywcy im. Tony Halika;projekt dofinansowany z dotacji Gminy Łomianki. Wstęp wolny.


Spotkania Czwartkowe
z Instytutem Pamięci Narodowej
19. paŸdziernika o godz. 19.00
Instytut Studiów nad Rodzinš
ul. Baczyńskiego 9

[obrazek]


Poczšwszy od 19. paŸdziernika, w każdy czwartek zapraszamy na Spotkania Czwartkowe z Instytutem Pamięci Narodowej, które odbywać się będš w Instytucie Studiów nad Rodzinš przy ul. Baczyńskiego 9.

80 lat temu, 11 sierpnia 1937 r., szef NKWD Nikołaj Jeżow wydał rozkaz numer 00485 nakazujšcy "całkowitš likwidację polskich siatek szpiegowskich". Ze 143 tys. osób aresztowanych w ZSRS pod zarzutem szpiegostwa na rzecz Polski w latach 1937-38 stracono 111 tysięcy osób, w większoœci Polaków.

Polacy byli pierwszš grupš społecznš w ZSRR, którš Stalin skazał na zagładę z powodów narodowych. "Operacja polska" oznaczała œmierć przez rozstrzelanie niemal jednej pištej wszystkich Polaków, którzy po traktacie ryskim znaleŸli się w granicach Zwišzku Sowieckiego.

Spis ludnoœci ZSRR z 1926 roku podaje, że w kraju mieszkało 782,3 tys. Polaków, głównie na Białorusi i Ukrainie, duże skupiska ludnoœci polskiej były też w Moskwie, Smoleńsku i Leningradzie. Po klęsce bolszewików pod Warszawš w sierpniu 1920 r., gdy upadły nadzieje na rozprzestrzenienie się rewolucji na Polskę, komuniœci postanowili stworzyć namiastkę polskiej republiki sowieckiej na terytorium ZSRS, co miało służyć jako broń ideologiczna przeciwko II RP. W 1925 r. powołano polski rejon narodowoœciowy na Wołyniu, który wszedł do historii pod nazwš Marchlewszyzna, póŸniej w 1932 r. powstał Polski Rejon Narodowy im. Feliksa Dzierżyńskiego na Białorusi.
       
Szybko okazało się, że polskie regiony sš wyjštkowo oporne wobec kolektywizacji. Polscy chłopi nie chcieli wstępować do kołchozów, okazali się też bardzo przywišzani do katolicyzmu. W połowie lat 30. władze sowieckie uznały, że eksperyment stworzenia "sowieckiej Polski" nie powiódł się. Polskie regiony zlikwidowano, a tysišce Polaków deportowano do Kazachstanu. Liczšca dziœ ok. 100 tys. osób grupa ludnoœci polskiego pochodzenia w Kazachstanie to w dużej mierze potomkowie obywateli z Marchlewszczyzny i Dzierżyńszczyzny. Był to jednak dopiero poczštek represji.

W prasie sowieckiej rozpoczęła się nagonka na Polaków, których przedstawiano jako "szpiegów faszystowskich", "sabotażystów" i "szkodników". Kampanię rozpętano w oparciu o intrygę wywiadowczš – rzekomo Zwišzkowi Radzieckiemu zagrażali agenci tajnej Polskiej Organizacji Wojskowej - organizacji z czasów wojny polsko-bolszewickiej.

11 sierpnia 1937 roku Nikołaj Jeżow, po otrzymaniu zatwierdzenia przez Biuro Polityczne KC WKP(b), wydał rozkaz operacyjny nr 00485, który przewidywał aresztowanie okreœlonych grup Polaków zamieszkujšcych ówczesny ZSRS i ukaranie ich „w dwóch kategoriach”. Pierwsza z tych kategorii, obejmujšca zdecydowanš większoœć, tj. niemal 80 proc. objętych akcjš, została zamordowana; druga została wysłana do więzień i łagrów.

W sumie, jak ustaliło rosyjskie stowarzyszenie Memoriał, represjonowano 143 tys. osób, 139 tys. skazano, a 111 tys. 91 rozstrzelano. Większoœć tych, których wysłano do łagrów, zmarła wkrótce w wyniku przepracowania, głodu i chorób.

Rozkaz przewidywał, że po aresztowaniu męża aresztowana ma także zostać jego żona, i za sam fakt bycia żonš wroga ludu ma zostać zesłana - w praktyce najczęœciej do Kazachstanu - na 5 do 10 lat. Z kolei dzieci wroga ludu, zgodnie z tym rozkazem, trafiały do domów dziecka, majštek rodziny konfiskowano w całoœci.

Największš liczbowo grupę ofiar stanowili polscy chłopi, zdarzały się wsie, w których wywożono na rozstrzelanie wszystkich mężczyzn, jakich udało się NKWD aresztować. W miastach uciekano się do takich metod jak np. wyłapywanie ludzi na podstawie ksišżek telefonicznych, choć w ZSRR telefonów było niewiele, do akcji angażowano także poborców opłat za energię elektrycznš, będšcych jednoczeœnie agentami tajnej policji, którzy odwiedzajšc mieszkania odbiorców pršdu bšdŸ przeglšdajšc listy płatników za energię, poszukiwali tych, którzy byli obcej, wrogiej narodowoœci.

Ofiarami "operacji polskiej" byli także polscy komuniœci. W 1926 r. KPP poparła poczštkowo przewrót Piłsudskiego, co Międzynarodówka Komunistyczna wypominała jej póŸniej jako "błšd majowy". Stalin pisał, że KPP była "chora na trockizm" i "prawicowoœć". Partię więc rozwišzano i zamordowano niemal wszystkich działaczy wyższego stopnia – w różnych Ÿródłach mówi się o od 3 tys. do 5 tys. ofiar.

Szef bezpieki Jeżow, organizujšc kolejne operacje "narodowoœciowe", nakazywał NKWD postępować według zasad "rozkazu 00485" – tego, który dotyczył Polaków. 

Historyk i politolog PAN prof. Wojciech Materski już w 2013 r. oceniał, że w wyniku działań NKWD podczas "operacji polskiej" mogło zginšć nawet 140 tys. Polaków. "Masowy mord na Polakach w sowieckiej Rosji w latach 1937-1938 był jednym z największych ludobójstw w historii naszego narodu" - powiedział prof. Materski w wywiadzie dla portalu dzieje.pl.

O ile z ršk sowieckich w latach 1939-1945 zginęło - jak mówił Materski - ok. 150 tys. obywateli polskich, to niewiele mniej, bo nawet 140 tys. Polaków, zginęło w wyniku tzw. operacji przeprowadzonej przez NKWD w latach 1937-1938. "Nazwa "operacja polska" to eufemizm. W gruncie rzeczy to był systematycznie i masowo przeprowadzony mord na Polakach. Klasyczne ludobójstwo, gdzie wystarczało być polskiej narodowoœci, żeby zginšć" - podkreœlał Materski.





Do góry

Copyright (C) 2018 CK Lomianki